Sivrisinek saz

Adam Smith liberal ekonominin kurucusu olarak bilinir. Klasik ekonominin de başlangıcıdır aslında. Ulusların Zenginliği (kısaca Wealth of Nations) isimli kitabında bugün hala büyük önem taşıyan görünmez el, iş bölümü (division of labor) gibi önemli kavramları tanımlamıştır. Adam Smith İskoçya doğumlu olup 18. YY’da İngiltere’de yaşamış, kendisinden sonra gelen Marx ve Keynes gibi önemli ekonomistlere de esin kaynağı olmuştur. Adam Smith’in meşhur iş bölümünün verimliliğe etkisi örneği çivi (toplu iğne) fabrikası çalışanlarıdır. Bkz: http://tr.wikipedia.org/wiki/Adam_Smith

İngilizce’de rules kelimesinin birden çok anlamı vardır. Bunlardan biri kural kelimesinin karşılığı olan rule’un çoğuludur. Yani basitçe kurallar ya da tüzük olarak çevrilebilir. Diğer taraftan to rule fiilinin 3. tekil şahısta kullanımı da rules olarak gerçekleşir, ki bu da hükmeder anlamına gelir.

"The customer rules" dediğim zaman iki anlam içeriyor olabilir; birinicis müşteri kuralları, ikincisi uygun tercüme ile müşterinin dediği olur. Hangisi olacağına nasıl karar vereceğiz? Öncelikle bağlama (context) bakmak lazım, yani kullanıldığı cümle, paragraf ve tüm metne. Eğer böyle bir cümle varsa, ne demek isteniyor olaibilir:"The customer rules – Many small organizations adopt/adapt business practices directly from their customers or primes". Cümle diyor ki, birçok küçük organizasyon müşterilerinin ya da otoritenin uygulamalarını benimser ya da bunları uyarlar. Bunları müşterinin uyulması gereken kuralları olarak anlamak ne kadar doğru? Burada bahsi geçen bir tüzük değil; daha çok müşterinin istekleri doğrultusunda hareket etme zorunluluğu. Bu sebepten örnek müşterinin kuralları yerine müşterinin dediği olur şeklinde çevrilmelidir. İddiayı destekleyen bir diğer cümle de şöyle olaibilir: "There’s no doubt about it, the customer rules in the new economy" (http://www.christinespeaks.com/customer-satisfaction.htm). Dilbilgisi bakımından burada kurallardan bahsedilmediği, rules kelimesinin to rule fiilinin çekimi olduğu aşikardır. Aynı şekilde dilbilgisi kuralları doğrultusunda düşünüldüğünde ise, müşterinin kuralları olarak tercüme edilmesi gereken ifadenin doğru şekli customer’s rules olmalıdır, çünkü aksi türkçede karşılaştırsak müşteri kurallar gibi anlamsız bir ifade ya da ifade bozukluğu olurdu ki, bunun üzerinde fazla durmuyorum.

Aslında, yukarıdaki tartışmada kelimesi kelimesine tercüme tartışmasıdır ki, bağlamsal açıdan yanlışa sürüklemektedir. "The customer rules" ingilizcede bir deyiştir, ve türkçede yerleşik karşılığı hep olagelmiştir: "müşteri velinimetimizdir". Bunun ötesi ve berisi deyişi anlamamaktır.

Extreme CHAOS Gartner tarafından 94’ten beri yayınlanan ve yazılım projelerinin başarısı konusunda en geniş istatistik ve sonuçların bulunduğu en kapsamlı araştırmadır. Meğer ki yazılım projeleri hakkında sahneye çıkıp birilerine birşeyler anlatacaksın, o zaman bunu bileceksin. Bilmezsen olmaz!

Neymiş, sunumu renklendireceğim diye bilmediğin konulardan örnek verme, dinleyicilerin arasında iktisat okumuş birileri olabilir; ingilizce bilmiyorsan utanma, sunumu ana dilinde yap, yalan yanlış tercüme yapmak zorunda kalmazsın; konuştuğun konuyu -derinlemesine- bilmiyorsan, ahkam kesme.

Diğer sektörlerde de aynı sorunlar yaşanıyor mu bilmem; aslında birden çok sektörde çalıştım, üç aşağı beş yukarı fikrim var, hiç sanmıyorum bilişimde olduğu gibi bir trajikomik durum olacağını ama, bilişimde durumu açıklamaya çalışıyorum kendimce.. Bir iki bahane buldum, bunlardan bir liste yapacağım:

1. Müteahhit sendromu: fırsatını bulan herkes bilişim şirketi kurar, sektörde iş yapabilir. Bir yazılım projesine talip olmak için bir yeterlilik yoktur. Büyük sermaye de gerekmediğinden üç bilgisayarı olan yazılım şirketi kurabilir.

2. Keçinin olmadığı yer: işi bilen yeterince adam olmayınca, bilen bilmeyen uzmanım diye ortaya çıkar, yetmez kendini guru ilan eder, çıkar bir de ahkam keser.

var başka, devamı da gelir..

Bu yazı Yazılım mühendisliği içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s