Leonardo gibi düşünmek

Bu aralar eskisinden de müşkülpesentim. Hiçbir zaman kolay beğenmedim ama kötü huyum son zamanlarda biraz daha azdı galiba. Geçenlerde kısa bir kitap sohbetinde Michael J. Gelb isimli bir yazarın Leonardo da Vinci Gibi Düşünmek isimli kitabı önerildi. Tam da bir müşterimizin ekibine yılbaşı hediyesi olarak bir öneri istediği sırada, kültürel katkısının yüksek olacağını umduğum bir kişisel gelişim kitabı aradığım şey gibi gözüktü. Bu yüzden aldım ve okumaya başladım. (Okumadığım bir kitabı önermeği uygun bulmuyorum haliyle)
 
Maalesef ciddi hayalkırıklığı yaşadım. Kitap, Leonardo’ya yağ çekmenin dışında, yazarın tarihi canının istediği gibi yorumlama ve olayları kendi fikirlerini desteklemek için kullanırken istediği gibi yansıtabilmesine araç olmaktan öteye geçmiyor. Okuyucuyu Leonardo’nun icat ettiği savaş araçlarının masumiyetine inandırma çabası bir yana, Sfenks’in burnunun Osmanlı askerlerince atış talimi için kullanılması tartışılmaz bir tarihi gerçek olarak karşımıza çıkıyor. İtalya’dan doğusunun olmadığına, varsa bile iyilik için olamayacağına inanan bir yazar, tarihten bahseden ama tarih kitabı olmayan, sanatta bahseden ama sanat kitabı olmayan gerçekle kurgunun karıştığı bir kitap.
 
Kendini geliştirmek için bu tarz kitapların kullanılmasını ise hiç anlayamadım, buna ayrıca bir fırsatta değineceğim.
 
Kitaba bu kadar bulaşmışken çeviriyi de yabana atmak olmaz. Çevirmen, "chicken translation" örneklerine bir yenisini eklemeyi başarmış. Öncelikle eserlerin ingilizce isimlerini koruyup parantez içinde türkçelerini vermesini yadırgadım. Neticede bu eserlerin orjinal isimleri değil ki ingilizcesini koruyalım. Ancak bir diğer örnek bunların çok ötesine geçmeyi başardı. Cümleyi olduğu gibi alıntılamak istiyorum:
 
"Buraya yazdıklarım sipariş edilmemiş bir koleksiyon olup, onları sonradan ilgili oldukları konulara göre düzenlemeyi ümit ediyorum;.." (64. sayfa)
 
Bu alıntı Leonardo’nun fizik üzerine elyazmalarındanmış. Burada neyin, neden sipariş edildiği -ya da edilmediği- pek anlaşılmıyor. Leonardo’nun notlarının bir resim ya da heykel gibi sipariş üzerine yapılmadığı düşünülünce, kimin neyi neden sipariş ettiğini anlama imkanı kalmıyor. Cümlenin devamı ise sipariş konusundan tamamen farklı bir yere gidiyor ve Leonardo’nun ilerleyen zamanla bu notları düzenleyeceğinden bahsediyor.
 
Sipariş etmek anlamına gelen ingilizce fiil to order, aynı zamanda emretmek ve sıralamak, düzenlemek anlamlarına geliyor. (http://seslisozluk.com/?word=to+order) Acaba sipariş edilmemiş koleksiyon, aslında düzenlenmemiş ya da sıraya konmamış olabilir mi? Hatta buradaki koleksiyon, ingilizce collection kelimesinin farklı bir türkçe karşılığı olan derleme olsa? Muhtemel çeviri şöyle olacaktır:
 
"Buraya yazdıklarım düzenlenmemiş bir toplama olup, onları sonradan ilgili oldukları konulara göre düzenlemeyi ümit ediyorum…"
Bu yazı Kitaplar içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s