Ben bu krizi anlamadım

Yaşamakta olduğumuz global kriz bir finans krizi olarak ortaya çıktı. Başlangıcı amerikadaki morgage şirketlerinin alacaklarındaki sorundu. Ardından zehirli kağıtlar adı takılan türev ürünlerin karşılıkları olmadığı anlaşıldı ve bir güven bunalımına dönüştü. Derken önce yatırım bankaları, sonra morgage şirketleri (fannie mae ve freddie mac) ve sonrasında da diğer bankalar ve finans kurumları domino etkisiyle devrilmeye başladı.
 
Bütün finansal sistemin çökmesinden korkan başka Amerikan hükümeti olmak üzere büyük küçük tüm ülkelerin merkez bankaları kolları sıvadı ve şirketlerin kötü gidişatına dur dedi. Bunu sağlayabilmek için vatandaşlarının birikimlerini bu bankalara enjekte ederek çürümüş yükün büyük kısmını üstlendi. Tabii bu arada güven bunalımı tüm kredi pazarlarını kuruttu, bankalar arasında likitide sorunu olmasa da güven sorunundan dolayı faizler uçtu gitti. Sonrasındaki ani likidite pompası olmasa faizler şu anki en düşük hallerinden ziyade tepelere uçmuş olacaktı. Neticede finansal sektör oyuncularının büyük kısmıyla kurtuldu.
 
Bugün ne durumdayız diye bakınca, ki aslında bakmaya henüz niyetimiz yoktu ama bankalardan (hem yurtdışı hem de daha uzun bir süredir yurtiçi) gelen kar haberleri durumu değerlendirme ihtiyacı doğurdu. Bir dakka! Bu kriz finans krizi değil miydi? Üstelik daha patlayalı 12 ay bile olmadan nasıl batmak üzere olan bankalar kara geçiverdi? Hem de ne karlar!
 
Olanı özetleyelim: Uyanık finansçılar imkansız karlar için olmayan şeyler icat ettiler. Yeterince kazandılar hatta işten atılırken bile aldıkları tazminatlar yedi cedlerine yeter. Sonra baktılar işler kızıştı, biz batarsak herkes batar diye öbür bankacıları (!) ikna ettiler ve milletin parasını şirketlerine aktardılar karşılığında da batık kağıtlardan kurtuldular (körün istediği bir göz, merkez bankası verdi iki göz). 
 
Eh bu kriz finans kriziydi ve bankaların artık keyfi yerindeyse kriz bitti mi? Durun daha başlamadı bile! Bankacıların keyfi yerinde ama harcamaları kesen veya işsiz kaldığı için kesmek zorunda kalan tüketiciden dolayı üreticiler kan ağlamaya başladı. Devletler biraz onlara da destek çıkmak zorunda kaldı (bkz: ötv indirimi) ama bu geçici çözümler reel sektörü uzun vadede korumaz üstelik sadece belli bir kısma yaradı.. Üstelik devletlerin sırtlandıkları yük daha arttı. Bu yüzdendir ki zamlar ve vergi artışları birbiri ardında geliyor. Hükümetin seçim dönemi savurganlığının da etkisi yok değil tabii. Sonuçta bankacıların keyfi yerinde ama millet daha uzun bir süre daha kan ağlar!
 
Bazı ülkeler bu krizde bankalarından daha çok sanayilerini korumaya çalıştı. (bkz: Almanya) Önümüzdeki dönemde bu ülkelerin sanayilerinin diğer ülke sanayilerine göre daha avantajlı olacağını beklemeliyiz.
Bu yazı Haberler ve politika içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s